De kerk sluit haar deuren
Aanleiding voor mijn overpeinzing is het terugfluiten van de Oranje-pastoor. De pastoor in Opdam die jong en oud wist te boeien en binden door op een zeer aansprekende manier de mis met hen te vieren. De kerk die op veel andere plaatsen akelig leeg blijft, stroomde prompt vol.
Tot verbazing van velen werd het bisdom boos en schorste zij de Oranje-pastoor. Daarmee geeft de kerk een duidelijk signaal af dat het, ‘het volk’ niet de kerk wil geven die zij wil. Is dit vreemd?
Ja, dat is zeer vreemd als je het bekijkt vanuit de al decennia lang door de kerk zelf geuite onvrede over de teruglopende aantallen kerkbezoekers. Helmaal vreemd is het als je daar ook nog eens het indrukwekkende populisme van de vorige paus bij optelt.
Nee, het is helemaal niet vreemd als je het beziet vanuit de nieuwe weg die kerk is ingeslagen. De kerk is bij zichzelf te rade gegaan en heeft zich de vraag gesteld ‘wie zij is’. Ze heeft haar identiteit herijkt. Niet langer staat de grote gedachte van god, maar juist de strikte naleving van de regels van god centraal.
De kerk is daarmee, in termen van merktypen, niet langer een vanzelfsprekende bondgenoot van het volk waar iedereen op momenten dat het haar belieft even op de koffie komt. Het is een schepper geworden die nadrukkelijk zijn ideaal wil realiseren en alleen open staat voor hen die daar volledig in meegaan. En dat is wel even wennen voor een achterban die grotendeels niet practiserend is, maar niet echt met de kerk durft te ‘breken’.
Of dit goed of slecht is, is niet aan mij om te beoordelen. Het is in elk geval een zuivere keuze. Een keuze ook die de kerk past. Wel een keuze die mensen die niet zo strak in de leer zijn, afstoot. Maar dat is ook het doel van deze herpositionering, lijkt mij. Het is een nadrukkelijk zelfverkozen terugkeer naar wat als de essentie van het katholieke geloof wordt gezien. Een –in Europa althans- kleinere kerk is daarbij een ingecalculeerde, dus geaccepteerde consequentie. Voor velen is dat wel even slikken.
Gedacht vanuit marketingcommunicatie ontstaat hier een enorme gat. Een marktkans. De behoefte aan zingeving in het leven was nog nooit zo groot als nu. Juist nu, nu de katholieke kerk haar deuren sluit.
De vraag die ik mijzelf stel is; wie of wat gaat de leemte die de katholieke kerk achter laat vullen? Oranje?